متولّد گروس همدان ( 9 / 3 / 1254 - 1198 ق ) . فتحعلى شاه به او لقب « فاضل خان » را اعطا كرد و سپس او را به منصب جارچىباشى - معادل رئيس كل تبليغات - گماشت . سال‌ها ملازم شاه و شاهزادگان بود و به سبب روايت اشعار ديگران « راوى » تخلّص مىكرد . با شاعر بزرگ رمانتيك روسيه - الكساندر پوشكين - ملاقات كرد و او را تحت تأثير رفتار موقّر خود قرار داد . گرچه فاضل خان ، شعر نيز مىسرود ، اما چيرگى و ابداع او در نثر است . كوتاهى و صراحت جملات ، نوآورى ، پربارى و شيرينى كلام از خصوصيات اين نثر است و آن‌چنان جاذب بود كه ميرزا ابو القاسم قائم‌مقام خطاب به او نوشت : « لم تر عينى مثلكم فاضلا » ( ايضا ر ك : تعليقه ش 129 ) .